Nouvo nesans ki kwè, ki renmen, ki obeyi, epi ki ranpòte laviktwa

Lide Prensipal 1 Jan (Tèz Santral la)

1 Jan se yon lèt yon pastè ekri pou ede kwayan yo santi yo asire nèt sou sali yo ak relasyon yo genyen ak Bondye. Li ede nou wè diferans ant verite ak manti atravè twa “tès” sa yo: èske ou kwè bon doktrin, èske ou ap viv yon lavi dwat, epi èske ou gen yon lanmou ki pare pou sakrifye pou lòt moun—tout sa a chita sou verite istorik la, ki se Jezikris.

Gwo Lide Pasaj Sa a (Pwen Prensipal la)

Paske nouvo nesans ki soti nan Bondye mare ansanm lafwa nan Jezi, lanmou pou pèp Li a, ak yon obeyisans ki fè kè kontan a kòmandman Li yo nan yon sèl lavi, chak vrè pitit Bondye deja, kounye a menm, ap genyen batay la kont mond lan—se pa paske li eseye pi di, men paske li mete plis konfyans nan ki moun Jezi ye.

Pon Lojik la (Lyen Kontèks la)

Nan chapit 4, Jan te fè yon gwo agiman: lanmou se pa yon santiman nou ka chwazi genyen oswa pa genyen, se yon fwi ki dwe la lè nou konnen Bondye vre. Li fini chapit la ak yon lòd: “Moun ki renmen Bondye dwe renmen frè li tou” (4:21). Lòd sa a te ka sonnen tankou yon chay ki twò lou pou nou pote sou pwòp fòs pa nou. Men Jan pa kite bagay la konsa. Li kòmanse chapit 5 an ap montre kòmandman renmen an soti nan nouvo nesans lan menm: nenpòt moun ki kwè Jezi se Kris la, se yon moun Bondye fè tounen. Epi lanmou pou lòt pitit Bondye yo vin fasil pou li, menm jan yon timoun santi afeksyon pou fanmi li san yo pa fòse l. La a, Jan mare ansanm twa bagay li te deja ap pale sou yo nan tout lèt la: kwè Jezi se Kris la, renmen frè yo, epi obeyi kòmandman Bondye yo. Li montre nou yo pa twa bagay separe, se yon sèl fwi ki soti nan menm nouvo nesans lan. Pasaj sa a se tankou yon gwo konklizyon pou lèt la sou asirans sali a: li montre nou poukisa lanmou li sot mande a pa yon chay, epi poukisa mond lan pa ka kraze yon kwayan—okontrè, se kwayan an ki genyen laviktwa.

Kesyon Pou Refleksyon (Kesyon Ki Fè Nou Reflechi)

Èske lanmou m pou lòt kwayan yo soti nan moun Kris fè m tounen, oswa èske li depann de jan m santi m anvè yo chak jou (vès 1)?

Lè m gade lanmou m pou pèp Bondye a, èske li parèt aklè nan lanmou pou Bondye ak nan obeyisans a kòmandman Li yo, oswa se sèlman yon santiman cho (vès 2)?

Èske m reyèlman santi kòmandman Kris yo pa twò difisil, e si se pa sa, kisa sa montre sou kote kè m ye kounye a (vès 3)?

Nan ki domèn m ap pèdi, olye pou m genyen, batay la kont valè ak presyon mond lan (vès 4)?

Èske konfyans mwen pou genyen laviktwa sou mond lan chita sou pwòp fòs ak volonte pa m, oswa sou lafwa nan Jezi kòm Pitit Bondye a (vès 5)?

Tèks la

“Nenpòt moun ki kwè Jezi se Kris la, li se pitit Bondye, epi nenpòt ki moun ki renmen Papa a, li renmen pitit Papa yo tou. Kòman nou kapab konnen nou renmen pitit Bondye yo? Se lè nou renmen Bondye epi lè nou obeyi kòmandman li yo. Paske, men kisa sa vle di renmen Bondye: se obeyi kòmandman li yo, epi kòmandman li yo pa tròp difisil. Nou konnen tout moun ki pitit Bondye genyen laviktwa sou mond lan, epi sa ki bay laviktwa sou mond lan se lafwa nou. Kilès ki gen laviktwa sou mond lan, èske se pa moun ki kwè Jezi se Pitit Bondye a?“

— 1 Jan 5:1–5 (VKF — Nouvo Testaman: Vèsyon Kreyòl Fasil)

Obsèvasyon (Sa Tèks La Di)

Vès 1 — Jan di lè yon moun kwè Jezi se Kris la, sa montre Bondye fin fè moun sa a tounen yon nouvo moun. Epi nouvo nesans sa a fè moun nan renmen Papa a, epi renmen tou tout lòt moun Bondye fè tounen menm jan an.

Vès 2 — Jan bay yon fason konkrè pou nou verifye si nou renmen pitit Bondye yo: se lè nou renmen Bondye epi nou fè sa Li mande nou fè—se pa sèlman yon santiman.

Vès 3 — Jan esplike kisa renmen Bondye vle di menm: se obeyi kòmandman Li yo. Epi li di aklè: kòmandman Li yo pa twò difisil.

Vès 4 — Jan di se yon verite pou tout moun: nenpòt moun Bondye fè tounen genyen laviktwa sou mond lan. Epi li montre se lafwa kwayan an ki fè l genyen laviktwa sa a.

Vès 5 — Jan poze yon kesyon pou fè nou reflechi, kesyon li deja konnen repons li: sèl bagay ki fè yon moun genyen laviktwa, se kwè Jezi se Pitit Bondye a.

Entèpretasyon: Fèt, Kwè, Renmen, Obeyi, Genyen Laviktwa (Konprann Sans Lan)

Vès 1 — Nouvo nesans lan vini anvan, epi se li menm ki bay lafwa ak lanmou. Nan lang orijinal la, mo Jan itilize a montre yon bagay ki fin fèt deja men ki gen efè k ap kontinye jouk jodi a: Bondye fè travay la anvan, epi kwè Jezi se Kris la se rezilta travay sa a—se pa moun nan ki fè travay la pou l ka kwè. Daniel Akin, nan liv li ekri sou 1, 2, 3 Jan, fè remake Jan mete ansanm de bagay isit la: kwè kòrèkteman sou Jezi, epi renmen lòt kwayan yo. De bagay sa yo mache ansanm tankou de bra yon sèl kò—youn pa ka la san lòt la, paske toulède soti nan menm nouvo lavi Bondye bay la. Sa vle di: se Bondye sèl ki bay kè nouvo a; se pa yon travay moun fè ak Bondye ansanm. Lè Bondye bay yon moun kè nouvo, lafwa ak lanmou vin swiv san moun nan pa bezwen fòse yo.

Vès 2 — Lanmou pou frè yo verifye lè nou wè lanmou pou Bondye ak obeyisans. Jan pa kite “lanmou” rete yon mo vag ki depann sèlman de santiman. Daniel Akin, nan yon lòt liv li ekri sou 1, 2, 3 Jan (Christ-Centered Exposition), fè remake Jan toujou refize separe lanmou pou moun ak lanmou pou Bondye ki parèt nan obeyisans; chak youn ede nou wè si lòt la vre. Sa pwoteje legliz la: li pa kite nou vin gen yon relijyon frèt san lanmou, ni yon lanmou ki manke verite.

Vès 3 — Kòmandman Bondye yo pa twò difisil paske yo soti nan Nouvo Alyans lan, se pa nan Lalwa Moyiz la. Sa a se vès ki pi enpòtan pou konprann kijan Ansyen ak Nouvo Alyans mache ansanm nan pasaj sa a. Dapre Teyoloji Nouvo Alyans lan (yon fason nou konprann Bib la kote nou wè Jezi tankou moun ki akonpli Lalwa Moyiz la nèt, epi kounye a se Nouvo Alyans lan k ap gide legliz la, se pa ansyen Lalwa Moyiz la ankò), “kòmandman” Jan ap pale de yo a se pa Lalwa Moyiz la Bondye ta remèt bay legliz la. Se pito sa Nouvo Alyans lan mande: kwè nan Kris, epi renmen youn lòt (gade 1 Jan 3:23). Bondye ekri kòmandman sa yo nan kè kwayan an atravè Lespri Sen, se pa sou de tablo wòch ankò. Tom Wells ak Fred Zaspel, nan gwo liv yo te ekri sou Teyoloji Nouvo Alyans lan, esplike se pa Lalwa Moyiz la kwayan an dwe swiv ankò, men “lalwa Kris la”—sa vle di, sa Jezi menm ak apot li yo te moutre dirèkteman. Yo bay yon bon konparezon pou esplike sa: “Jezi se pou Moyiz sa yon papiyon ye pou yon chini. Moyiz pa tonbe; li pa ‘fè yon bagay mal.’” Se pito Lalwa Moyiz la ki fè plas pou yon bagay nouvo, ki akonpli e ki rive jwenn nou atravè Nouvo Alyans lan. Se poutèt sa kòmandman yo pa twò difisil (gade Matye 11:30): yo rive jwenn yon kè Bondye deja chanje, kote Lespri Sen ap viv ladan l, se pa yon kè ki toujou anba jijman Lalwa a (gade Women 8:1–4).

Vès 4 — Nouvo nesans lan garanti yon laviktwa k ap kontinye, kounye a menm, sou mond lan. Lè Jan di kwayan an “genyen laviktwa,” li pa pale de yon bagay ki rive yon sèl fwa nan tan lontan; se yon bagay k ap kontinye rive chak jou. John Stott, nan yon liv li ekri sou lèt Jan yo, fè yon diferans ant mond lan tankou moun—moun nou dwe renmen—ak mond lan tankou, jan li di li a, “yon sistèm mechan, ki anba pouvwa Satan, se pa anba pouvwa Bondye”—se sistèm sa a nou pa dwe renmen (gade 1 Jan 2:15–17). Se pouvwa sistèm sa a sou kè kwayan an, Bondye kraze l lè Li fè moun nan tounen nouvo.

Vès 5 — Sa lafwa a chita sou li a, se kwè Jezi se Pitit Bondye a. Jan pa kite “lafwa” rete yon santiman relijye jeneral san fòm. Sa ki enpòtan an se: nan ki moun ou mete konfyans ou. Se Jezi, epi se sèlman Li, kòm Pitit Bondye a. Kesyon sa a fèmen bouk la ki te kòmanse nan vès 1: kwè Jezi se Kris la (vès 1) vin pi klè kòm kwè Jezi se Pitit Bondye a (vès 5). Konsa Jan montre nou de bagay ansanm: Jezi se Moun Bondye te voye pou sove nou an, epi Jezi se Bondye tout bon, li menm.

Aplikasyon (Kijan Nou Repòn)

Egzamine fwi lafwa ou, se pa sèlman pawòl ou di. Yon vrè nouvo nesans ap parèt nan yon lavi ki reyèlman kwè kòrèkteman sou Jezi, ki renmen lòt kwayan yo pou tout bon, epi ki obeyi kòmandman Kris yo plis chak jou—se pa yon sèl nan bagay sa yo ase pou kont li. Nan anpil kote nan peyi nou, moun grandi ak yon relijyon fanmi te ba yo, oswa yo melanje kwayans kretyen ak lòt pratik zansèt yo te kite pou yo. Men vrè nouvo nesans lan mande yon chanjman total nan kè a, Bondye menm ki fè l; li pa sèlman yon relijyon oswa yon eritaj fanmi bay.

Wè obeyisans kòm yon bagay ki soti nan lanmou, se pa yon chay pou pote. Lè obeyisans santi tankou yon bagay ki ap kraze ou, olye pou l ba ou libète, sa se yon siy pou retounen nan bon nouvèl Jezi a, epi mande Lespri Sen an fè lanmou pou Bondye vin fre ankò nan kè ou—menm nan mitan difikilte lajan oswa lit chak jou pou viv.

Goumen kont presyon mond lan ak yon lafwa vivan nan Kris, se pa sèlman fòs kouraj ou. Genyen laviktwa sou mond lan pa yon kesyon eseye pi di ak dan seri; se yon kesyon kwè pi fon nan ki moun Jezi ye—sitou lè ensekirite, mank travay, oswa tantasyon pou chèche sekou nan lòt kote ap rale ou.

Se Pou Ou Entansyonèl (Mete Verite a an Aksyon)

Fraternite Entansyonèl — Semenn sa a, chèche yon frè oswa yon sè ki difisil pou ou renmen, epi fè yon bagay konkrè pou li, menm si gen tansyon nan fanmi oswa nan kominote a. Mande Bondye pou l montre ou jan lanmou ou pou moun sa a mare ak lanmou ou pou Li.

Obeyisans Entansyonèl — Chwazi yon kòmandman Kris ou t ap evite an silans, epi obeyi l jodi a kòm yon jès lanmou pou Bondye, se pa sèlman paske se konsa yo te elve ou.

Lafwa Entansyonèl — Pwochenn fwa ou santi sikonstans yo ap rale ou vè konpwomi oswa dekourajman, di tèt ou byen fò: Jezi se Pitit Bondye a. Mande L fè verite sa a tounen zam ou pou genyen laviktwa nan moman sa a.

Lyen ak Lide Prensipal la

Pasaj sa a montre nou poukisa twa tès asirans nan 1 Jan yo mache ansanm. Kwè byen sou Jezi, renmen Bondye ak pitit Li yo, epi obeyi kòmandman Li yo—tout sa se yon sèl fwi ki soti nan menm nouvo nesans lan. Sa ede yon kwayan ki gen enkyetid konnen: lafwa ki sove a reyèlman la lè tout twa bagay sa yo prezan ansanm, epi sa chita se pa sou sa n ap fè, men sou verite istorik sou ki moun Jezi ye.

Kijan Tèks Sa a Montre Nou Kris?

Tout bagay nan pasaj sa a mennen nou tounen kote Jezi. Se Li menm ki enpòtan pou lafwa ki sove nou an ak lafwa ki fè nou genyen laviktwa a (vès 1, 5). Se kòmandman Li yo, epi se pa Lalwa Moyiz la, ki montre nou kijan pou nou viv obeyisans nan Nouvo Alyans lan (vès 3). Epi se pwòp laviktwa Jezi te genyen sou mond lan (Jan 16:33) k ap pataje avèk, epi rive viv nan, tout moun Bondye fè tounen atravè lafwa nan Li (vès 4). Bon nouvèl la kanpe dèyè chak pati nan pasaj sa a: Bondye fè pechè yo tounen nouvo moun pa gras, se pa paske yo merite l, atravè lafwa nan Kris la. Se Li menm ki te obeyi Lalwa a nèt nan plas nou, ki te pote pinisyon nou te merite a sou kwa a, epi kounye a k ap renye kòm Pitit Bondye ki leve vivan an—e pèp li a pataje laviktwa Li sou mond lan ansanm avè l.

Rezime (Rekapitilasyon)

Nan senk vès sa yo, Jan montre nouvo nesans lan pwodui yon sèl bagay ki gen twa pati ladan l, epi yo pa ka separe: kwè Jezi se Kris la epi Pitit Bondye a, renmen Bondye ki parèt tout bon nan lanmou pou pitit Li yo, epi obeyisans a kòmandman Li yo—se pa yon chay ki kraze, se yon libète ki fè kè kontan. Sa fèt konsa paske obeyisans sa a soti nan lyen nou genyen ak Kris nan Nouvo Alyans lan, se pa nan ansyen Lalwa a, epi paske se lafwa nan Jezi menm ki bay kwayan an fòs pou l genyen laviktwa sou mond lan.

Egzamine Tèt Ou (Yon Egzamen Pwofon Kè a)

Èske m renmen lòt kwayan yo paske Kris fè m tounen yon lòt moun, oswa sèlman lè li fasil ak konfòtab pou mwen?

Èske m santi kòmandman Kris yo tankou yon bagay ki fè kè m kontan paske m renmen Li, oswa tankou yon chay m gen rankin pou li—epi kisa repons onèt mwen an montre sou vrè eta kè m?

Nan ki domèn nan lavi m kounye a mond lan ap genyen batay la, epi èske m ap reziste avèk yon lafwa vivan nan Pitit Bondye a, oswa sèlman ak pwòp fòs mwen?

Bibliyografi (Pou Etid Siplemantè)

Akin, Daniel L. 1, 2, 3 John. New American Commentary 38. Nashville: B&H Publishing Group, 2001.

Akin, Daniel L. Exalting Jesus in 1, 2, 3 John. Christ-Centered Exposition Commentary. Nashville: B&H Publishing Group, 2014.

Stott, John R. W. The Letters of John. Tyndale New Testament Commentaries. Ed. rev. Downers Grove, IL: IVP Academic, 1988.

Wells, Tom, ak Fred G. Zaspel. New Covenant Theology: Description, Definition, Defense. Frederick, MD: New Covenant Media, 2002.

White, A. Blake. Abide in Him: A Theological Interpretation of John’s First Letter. New Covenant Media, 2011.

Soli Deo Gloria