Gwo Lide nan Galat:
Pou defann Levanjil lagras la kòm sèl baz pou jistifikasyon ak lavi kretyen, pou afime libète kwayan yo genyen nan Kris kont lalwa, epi pou rele kwayan yo tounen nan verite Levanjil la.
Kesyon pou Reflechi sou Yo:
Kijan Pòl etabli otorite apostolik li nan vèsè ouvèti sa yo?
Kisa Pòl mete aksan sou nati ak sous apostolat li a?
Kijan Pòl rezime mesaj levanjil la nan salitasyon li a?
Tèks la:
“Pòl, yon apot—pa moun ni pa mwayen moun, men pa mwayen Jezikri ak Bondye Papa a, ki te leve l nan lanmò—e tout frè ki avè m yo:
Pou legliz Galat yo:
Gras ak kè poze pou nou soti nan Bondye Papa nou ak Senyè nou an Jezikri, ki te bay tèt li pou peche nou yo pou delivre nou anba syèk mechan prezan an, dapre volonte Bondye Papa nou an. Tout glwa se pou li pou tout tan gen tan. Amèn.”
– Galat 1:1-5
Obsèvasyon:
Reklamasyon Apostolik (v. 1): Pòl idantifye tèt li kòm yon apot, li mete aksan sou ke otorite li a soti dirèkteman nan Bondye, pa nan sous imen.
Salitasyon nan Legliz yo (v. 2): Pòl, ansanm ak “frè yo” ki avè l yo, voye salitasyon nan legliz Galat yo.
Gras ak Kè poze (v. 3): Pòl pwononse yon benediksyon gras ak kè poze ki soti nan Bondye Papa nou ak Senyè a Jezikri.
Rezime Levanjil la (vv. 4-5): Pòl bay yon rezime konsizyon sou levanjil la, li konsantre sou pwòp tèt li-sakrifis Kris la pou peche nou yo pou delivre nou anba syèk mechan prezan an, tout dapre volonte Bondye a. Li konkli ak yon doksoloji pou Bondye.
Entèpretasyon:
Otorite Apostolik (v. 1):
Moo (BECNT) mete aksan sou ke deklarasyon ouvèti Pòl la pa senpleman yon salitasyon estanda, men yon asètisyon enpòtan nan otorite apostolik li. Ekspresyon “pa nan moun ni pa mwayen moun” dirèkteman konfwonte nenpòt sijesyon ke otorite li a te sòti nan enstitisyon imen oswa lòt apot.
D.A. Carson (NIV Biblical Theology Study Bible) note ke anfaz Pòl la isit la se yon kontras dirèk ak fo pwofesè yo ki te gen plis chans reklame kèk kalite otorite imen oswa tradisyon pou sipòte ansèyman legalis yo. Levanjil Pòl la se pa yon envansyon imen men yon revelasyon diven.
Otorite Pòl la valide pi lwen pa referans a Bondye Papa a “ki te leve l nan lanmò,” ki konekte apostolat li a ak fondasyon menm mesaj kretyen an: rezirèksyon Kris la.
Salitasyon nan Legliz yo (v. 2): Mansyon “tout frè yo ki avè m yo” sijere yon kominote kwayan ki sipòte ministè Pòl la. Sa ka sèvi tou pou mete aksan sou inite ak lafwa pataje moun ki kanpe ak Pòl yo.
Adrès “Pou legliz Galat yo” endike ke lèt sa a gen entansyon pou yon odyans pi laj, ki adrese kò kolektif kwayan yo nan rejyon an.
Gras ak Kè poze (v. 3): Salitasyon “Gras ak kè poze pou nou” se yon salitasyon Pòl estanda, men li pote yon pwa teyolojik enpòtan. “Gras” (Grèk: charis) mete aksan sou favè Bondye a, epi “kè poze” (Grèk: eirene) siyifi totalite ak byennèt ki soti nan yon relasyon dwat ak Bondye.
Pòl atribiye benediksyon sa yo bay “Bondye Papa nou ak Senyè a Jezikri,” ki mete aksan sou nati Trinitè delivrans la
Rezime Levanjil la (vv. 4-5): Schreiner (ZECNT) fè remake ke rezime konsizyon sa a sou levanjil la se yon deklarasyon pwisan sou mesaj santral Pòl ap defann nan Galat yo.
Ekspresyon “ki te bay tèt li pou peche nou yo” mete aksan sou ekspyasyon ranplasman Kris la. Lanmò Kris la pa t jis yon egzanp, men yon sakrifis pou peche nou yo.
“Pou delivre nou anba syèk mechan prezan an” mete aksan sou objektif redanmtè travay Kris la. Se pa sèlman sou delivrans endividyèl, men sou delivrans anba pouvwa peche ak sa ki mal nan mond sa a.
“Dapre volonte Bondye Papa nou an” souliyen plan souveren Bondye nan delivrans la.
Doksoloji “tout glwa se pou li pou tout tan gen tan. Amèn” eksprime dezi final Pòl la ke Bondye dwe glorifye atravè levanjil la.
Aplikasyon:
Anbrase Otorite Bondye a: Afimasyon fèm Pòl sou otorite li a fè nou sonje ke mesaj levanjil la se pa yon envansyon imen men yon revelasyon diven. Nou dwe baze lafwa nou sou otorite Ekriti yo ak verite levanjil la.
Viv nan Gras ak Kè poze: Salitasyon “Gras ak kè poze pou nou” se pa sèlman yon fòmalite men yon rapèl pwisan sou benediksyon nou resevwa atravè Kris la. Nou dwe viv aktivman nan gras ak kè poze Bondye ofri yo.
Konprann Ekspyasyon an: Rezime Pòl sou levanjil la mete aksan sou santralite pwòp tèt li-sakrifis Kris la pou peche nou yo. Nou dwe apwofondi konpreyansyon ak apresyasyon nou sou ekspyasyon an ak enplikasyon li yo pou delivrans nou an.
Patisipe nan Plan Redanmtè Bondye a: Anfaz Pòl sou delivrans anba “syèk mechan prezan an” fè nou sonje ke delivrans gen yon dimansyon pi laj pase sèl padon endividyèl. Nou rele pou patisipe nan plan redanmtè Bondye a pou pote wayòm li a sou tè a.
Glorifye Bondye: Doksoloji a fè nou sonje ke objektif final levanjil la se pote glwa pou Bondye. Nou dwe chèche glorifye li nan tout sa nou fè.
Koneksyon ak Gwo Lide a:
Vèsè ouvèti sa yo etabli imedyatman tèm santral yo ak konfli santral Galat yo. Afimasyon Pòl sou otorite apostolik li a esansyèl pou defann vrè levanjil la kont moun ki defòme li. Rezime levanjil la nan vèsè 4-5 yo prepare etap la pou agiman Pòl la: delivrans se pa lagras atravè travay ekspyatwa Kris la, pa pa zèv imen.
Kijan Tèks sa a Montre Kris la?
Kris la se sous apostolat Pòl la (v. 1).
Kris la se moun ki pote gras ak kè poze (v. 3).
Kris la se figi santral nan mesaj levanjil la, li bay tèt li kòm sakrifis pou peche nou yo (v. 4).
Rezime:
Galat 1:1-5 etabli otorite apostolik Pòl la epi li bay yon rezime konsizyon sou levanjil la, li mete aksan sou travay ekspyatwa Kris la ak plan souveren Bondye nan delivrans la.
Fè Esfò:
Rekonèt otorite diven mesaj levanjil la.
Apresye gras ak kè poze yo ofri atravè Kris la.
Konprann wòl santral sakrifis ekspyatwa Kris la.
Poze Tèt Ou Kesyon:
Kijan mwen ap baze lafwa mwen sou otorite levanjil la?
Èske mwen apresye totalman gras ak kè poze mwen te resevwa atravè Kris la?
Ki diferans pratik konesans mwen sou levanjil la fè nan idantite mwen ak relasyon mwen ak lòt moun?
Bibliyografi:
Carson, D. A. (Editè Jeneral). NIV Biblical Theology Study Bible. Zondervan.
Merida, Tony & Platt, David. Exalting Jesus in Galatians (Christ-Centered Exposition Commentary).
Moo, Douglas J. Galatians (Baker Exegetical Commentary on the New Testament – BECNT).
Schreiner, Thomas R. Galatians (Zondervan Exegetical Commentary on the New Testament – ZECNT).
Schreiner, Thomas R. Christ Crucified: A Theology of Galatians.
White, A. Blake. Galatians: A Theological Interpretation.
